HISTORIA KRYJĄCA SIĘ ZA WIDOWISKIEM
Historia Ramajany opowiedziana podczas występu Kecak w Uluwatu
Książę Rama, porwana żona Sita, małpi generał i płonące miasto — chór Kecak dramatycznie ożywia fragment jednego z najstarszych azjatyckich eposów na scenie na klifie.
Zobacz bilety na Kecak w Uluwatu na GetYourGuide ↗Epicka historia kryjąca się za tym okrzykiem
Ramajana to jeden z wielkich eposów literatury hinduskiej, opowiadający historię księcia Ramy, jego żony Sity oraz długiej walki o ich ponowne połączenie po porwaniu Sity. Wersje tej opowieści krążą po całej Azji Południowej i Południowo-Wschodniej w dziesiątkach języków i form artystycznych, a na Bali pojawia się w płaskorzeźbach świątynnych, teatrze cieni i kilku tradycjach tanecznych – Kecak to po prostu najbardziej rozpoznawalny na świecie nośnik tej historii. Większość przedstawień w Uluwatu skupia się na jednym kluczowym fragmencie znacznie dłuższego eposu: porwaniu Sity i wojnie stoczonej o jej odzyskanie.
Porwanie Sity
W odcinku, który większość przedstawień Kecaku dramatyzuje, demoniczny król Rawana, władca wyspiarskiego królestwa Lanki, obsesyjnie pragnie Sity i podstępem wywabia Ramę wraz z bratem z leśnego obozu, po czym porywa ją i unosi w latającym rydwanie. To iskra zapalna całego dramatu – wszystko, co następuje później, poszukiwania, sojusz z małpią armią i ostateczna bitwa, wypływa z tego jednego porwania. Na scenie, gdy scena się rozwija, śpiewający chór staje się jednocześnie lasem, rydwanem i zgiełkiem.
Hanuman, małpi generał
Hanuman to najbardziej uwielbiana postać eposu: małpi generał obdarzony nadludzką siłą i zdolnością pokonywania ogromnych dystansów, który służy Ramie z całkowitą lojalnością. Wysłany na poszukiwanie Sity, Hanuman dociera na Lankę, odnajduje ją w niewoli i przekazuje jej pierścień od Ramy jako dowód, że pomoc nadchodzi. Schwytany i postawiony przed dworem Rawany, Hanuman zostaje upokorzony — a w najbardziej znanej wersji tej sceny jego ogon zostaje owinięty tkaniną i podpalony. Udaje mu się uciec i używa tego samego płonącego ogona, aby podpalić część miasta, zanim wróci do Ramy.
Dlaczego pokaz kończy się ogniem
Spektakularna sekwencja ognia, która zamyka większość przedstawień w Uluwatu, czerpie swoją symbolikę z tego fragmentu historii — ogień jako kara i odwet, a zarazem wizualny punkt kulminacyjny aktu buntu w Ramajanie. W praktyce finałowy trans ognia bywa często traktowany jako odrębny element widowiska, wywodzący się z tej samej tradycji transu sanghyang, z której wyrósł sam Kecak — wykonawca ma wchodzić w stan transu, zanim rozkopie kopiec płonących łupin kokosowych. Różne wersje opowieści wiążą go z historią z różnym stopniem dosłowności, ale symbolika — ogień jako punkt zwrotny — pozostaje niezmienna.
Zjazd, za kulisami
Pełna Ramajana wykracza daleko poza to, co może objąć godzinny spektakl: Rama sprzymierza się z małpim królem Sugriwą, małpia armia buduje groblę na Lankę, toczy się wojna, Rawana zostaje pokonany, a Rama i Sita w końcu odnajdują się po drugiej stronie konfliktu. Keczak w Uluwatu zazwyczaj dramatyzuje jedynie początkowe fragmenty tej opowieści – porwanie, poszukiwania i scenę ognia – a nie całą kampanię militarną, co jest jednym z powodów, dla których przedstawienie trwa zwartą godzinę, a nie rozciąga się na wielonocne opowieści, jakie epopeja bywa wystawiana gdzie indziej na Bali.